Jak zabrać się za napisanie testamentu? Trzy rzeczy, które musisz wiedzieć

Testament to nie jest zwykły dokument. To nie jest tylko sucha kartka papieru. Testament to połączenie trzech elementów: emocji, racjonalności i prawa. Dopiero wtedy, gdy te trzy warstwy spotkają się w jednym miejscu, mamy pewność, że to, co zostawiamy po sobie, będzie miało sens i porządek. 

Po pierwsze, emocje – zaczynasz od ludzi, nie od rzeczy 

Każdy testament rodzi się z emocji. Pisząc go, myślimy o najbliższych – o tych, których kochamy, którym chcemy zapewnić spokój i bezpieczeństwo. To oni są głównymi bohaterami testamentu, nie dom, nie konto w banku, nie kolekcja obrazów. Testament zaczyna się od ludzi. 

Ale emocje mają też drugą stronę – nie zawsze są pozytywne. Bywa, że w naszym życiu są osoby, które nas zraniły, z którymi relacje są trudne. I chociaż naturalnie nie chcemy ich obdarowywać, prawo czasem zmusza nas, by w testamencie ich uwzględnić – choćby w kontekście zachowku. Tego nie możemy pominąć przy sporządzaniu testamentu. 

Po drugie, racjonalność – emocje to za mało 

Gdy masz już w głowie osoby, przychodzi czas na chłodną analizę. Testament musi być racjonalny. Dlaczego? Bo majątek to nie tylko wartość, ale też odpowiedzialność. 

Jeśli prowadzisz firmę – nie zapiszesz jej osobie, która nigdy nie miała z biznesem do czynienia. Jeśli masz nieruchomości – nie przekażesz ich komuś, kto nie potrafi nimi zarządzać. Musisz myśleć o tym, kto sobie poradzi, kto ma wiedzę, kto ma charakter i poczucie obowiązku. Testament nie jest po to, by komuś sprawić niespodziankę – jest po to, by uniknąć chaosu. 

Racjonalność to także świadomość, co się stanie, jeśli nie zrobisz nic. Jeśli nie napiszesz testamentu, prawo i tak rozdzieli Twój majątek – ale zrobi to po swojemu. Kolejność dziedziczenia ustawowego nie zawsze odzwierciedla Twoje relacje i wartości. Jeżeli chcesz decydować, musisz działać. 

Po trzecie, prawo – bez niego testament nie istnieje 

Na końcu jest prawo. Bez prawa testament nie ma żadnej mocy. Musi być sporządzony zgodnie z przepisami – w odpowiedniej formie, z zachowaniem wymogów, inaczej będzie nieważny. Możesz napisać go własnoręcznie, możesz zrobić to u notariusza, ale nie możesz pominąć, że rodzaje rozrządzeń regulują przepisy.  

Prawo to więc także pewne ograniczenia. Nie możesz w pełni dowolnie dysponować majątkiem – istnieje instytucja zachowku, są przepisy chroniące niektóre osoby.