Legalizacja samowoli budowlanej łatwiejsza niż dotąd. Rząd stawia na praktyczność

Trwająca od lat walka z samowolą budowlaną wchodzi w nową fazę. Rząd przyjął przepisy, które mają nie tylko uprościć legalizację nieautoryzowanych inwestycji, ale też zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników takich obiektów. Rządowy projekt nowelizacji prawa budowlanego został właśnie skierowany do Sejmu.

Najważniejsze zmiany? Szybsza ścieżka legalizacji i więcej elastyczności w nadzorze.

Nowelizacja ustawy skraca z 20 do 10 lat minimalny czas, po którym możliwe jest zalegalizowanie samowoli bez konieczności wnoszenia opłaty legalizacyjnej. To oznacza, że właściciele wielu starszych budynków, powstałych bez wymaganych formalności, będą mogli uregulować ich status znacznie szybciej i taniej. Warunkiem pozostaje ekspertyza techniczna, która potwierdzi bezpieczeństwo użytkowania.

Drugą kluczową nowością jest wprowadzenie tzw. „żółtej kartki” – mechanizmu, który zamiast natychmiastowego wstrzymania robót w przypadku istotnych odstępstw od projektu, daje inwestorowi 60 dni na dostosowanie budowy do obowiązujących przepisów. To rozwiązanie ma ograniczyć liczbę konfliktów i przestojów na placach budowy.

Ministerstwo Rozwoju przekonuje, że zmiany odpowiadają na realne potrzeby właścicieli i samorządów. Według resortu, wiele obecnych samowoli to efekty dawnych zaniedbań lub zmian planów w trakcie budowy, które dziś niekoniecznie muszą być szkodliwe. Nowe przepisy mają umożliwić naprawienie takich sytuacji bez konieczności wyburzania budynków.

Nie brakuje jednak obaw. Krytycy ostrzegają, że liberalizacja przepisów może zachęcać do samowolnych działań, szczególnie tam, gdzie brakuje spójnej polityki przestrzennej. Grozi to utrwaleniem chaosu urbanistycznego, zwłaszcza w mniejszych gminach.

Ustawa wejdzie w życie w ciągu 14 dni od publikacji. Czy nowe podejście okaże się skutecznym kompromisem między legalnością a praktyką? Przekonamy się wkrótce – na placach budowy i w urzędach.