Odliczenia podatku naliczonego od samochodów wykorzystywanych do działalności mieszanej, tj. niepodlegającej oraz podlegającej opodatkowaniu
W ostatnim czasie z wielką nadzieją można było zaobserwować korzystną linię interpretacyjną wojewódzkich sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2022 roku, sygn. III SA/Wa 2905/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2023 roku, sygn. I SA/Kr 1382/22, obydwa nieprawomocne), w temacie odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z samochodami w stanach faktycznych, w których podatnik prócz czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych czy zwolnionych) wykorzystywał również samochody w działalności niepodlegających opodatkowaniu (przykładowo do działań statutowych, czy tez działań niepodlegających opodatkowaniu w charakterze organu władzy). Powyższy problem naturalnie dotyczył jedynie pewnego zakresu podatników podatku VAT, w szczególności jednostek samorządu terytorialnego czy stowarzyszeń.
Przedmiotem problemu była właściwa relacja dwóch przepisów ustawy o VAT, tj. art. 86a ustawy o VAT – wprowadzającego obowiązek 50% ograniczenia podatku naliczonego w przypadku, w którym samochód wykorzystywany jest do działalności gospodarczej i poza nią oraz art. 86 ust. 2a ustawy o VAT wprowadzającego obowiązek stosowania tzw. prewspółczynnika, gdy dany towar wykorzystywany jest zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza.
Zgodnie ze wspominanymi na wstępie wyrokami relacja ww. przepisów jest jasna. Norma art. 86a ust 1 ustawy o VAT stanowi regulację szczególną w stosunku do art. 86 ust 1 i 2 tej ustawy. W efekcie zatem przepis art. 86a ustawy wyłącza w zakresie objętych nim wydatków (tj. wydatków związanych z samochodem wykorzystywanym na potrzeby działalności i poza nią) zastosowanie tzw. prewspółczynnika. Z takim stanowiskiem niewątpliwie należy się zgodzić. Cel tych przepisów i podstawowa przesłanka zastosowania (którą jest "użytek mieszany") są przecież tożsame. Ich łączne zastosowanie, daje rezultat nieodpowiadający woli ustawodawcy – podatnik może odliczyć podatek naliczony w wartości niższej niż zamierzona.
Zgodnie z powyższym poglądem, przywołana dla przykładu gmina czy stowarzyszenie wszelkie odliczenia podatku naliczonego wykorzystywanego do działalności mieszanej (tj. w ramach działalności i poza nią) powinna dokonać z uwzględnieniem jedynie 50% ograniczenia. Podatnik nie jest natomiast już zobowiązany do dalszego uszczuplenia tej kwoty o wysokość prewspółczynnika VAT.
Niestety, w podatkach nic nie jest pewne, a już na pewno nie zgodność wydawanych interpretacji z orzecznictwem sądów administracyjnych. Przykładem powyższego niech będzie wydana przez Dyrektora KIS w ostatnim czasie interpretacja (z dnia 11 września 2023 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.463.2023.1.OS). Niestety, pomimo argumentów podnoszonych przez wnioskodawcę, w tym podnoszonych powyżej stanowisk sądów administracyjnych, organ wydający interpretację powielił swoje negatywne, dotychczasowe stanowisko. Niestety w tym zakresie, na ewentualną zmianę podejścia Dyrektora KIS, przyjdzie nam zatem jeszcze poczekać. Z wielką nadzieją czekam zatem na stanowisko NSA w tej kwestii (również na tle przywołanych wyroków WSA, na które to organ złożył kasacje).
