Rzecznik TSUE: organy podatkowe mają pierwszeństwo przed syndykiem do środków na rachunku VAT

Rzecznik Generalna TSUE w opinii z 11 kwietnia 2024 roku w „polskiej” sprawie C‑709/22 stwierdziła, że przepisy i zasady prawa UE nie stoją na przeszkodzie przepisowi krajowemu i praktyce krajowej, które odmawiają syndykowi masy upadłości wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT podatnika na wskazany przez niego rachunek bankowy w zakresie, w jakim podatnik ma jeszcze zaległości podatkowe.

Przypomnijmy, że wprowadzony przez Polskę mechanizm podzielonej płatności polega na tym, że  odbiorca świadczenia wpłaca cenę netto na zwykły rachunek bankowy podatnika, natomiast VAT należny z tytułu dostawy lub usługi przekazuje na rachunek VAT podatnika. Przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności (obowiązkowy split payment). W pozostałym zakresie, podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności (dobrowolny split payment).

W stanie faktycznym będącym przedmiotem sprawy syndyk masy upadłości podatnika, wobec którego wszczęto postępowanie upadłościowe, wystąpiła do organu podatkowego pierwszej instancji o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT podatnika na rachunek bankowy masy upadłości. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił udzielenia zgody. Podniósł, że w chwili ogłoszenia upadłości podatnik miał zaległości zarówno w zakresie VAT, jak i w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, których wysokość przekraczała kwotę, o której przekazanie wnosi syndyk masy upadłości. Odwołanie od tej decyzji wniesione przez syndyk masy upadłości nie zostało uwzględnione. WSA we Wrocławiu rozpoznający skargę od przedmiotowej decyzji zawiesił postępowanie i zadał do TSUE pytanie prejudycjalne czy prawo i zasady prawa UE stoją na przeszkodzie przepisowi krajowemu oraz praktyce krajowej, które w okolicznościach przedmiotowej sprawy odmawiają syndykowi masy upadłości wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT podatnika (mechanizm podzielonej płatności) na wskazany przez niego rachunek bankowy?

Udzielając odpowiedzi na tak postawione pytanie, Rzecznik Generalna zauważyła, że prawo Unii nie określa własnych zasad dotyczących tego, w jakiej kolejności należy zaspokajać wierzycieli w ramach postępowania upadłościowego. Również dyrektywa VAT nie stoi na przeszkodzie pierwszeństwu wierzytelności podatkowych w ramach postępowania upadłościowego prowadzonego wobec podatnika. W ocenie Rzecznik, z Dyrektywy VAT może wynikać, że wymaga ona nawet by VAT zgromadzony przez podatnika będącego w upadłości podlegał przede wszystkim odprowadzeniu do budżetu państwa i nie służył właśnie zaspokojeniu wszystkich pozostałych wierzycieli podatnika.

Stąd, w ocenie Rzecznik organy podatkowe mają pierwszeństwo do zaspokojenia zaległości podatkowych podatnika ze środków zgromadzonych na rachunku VAT, przed syndykiem masy upadłościowej.

Opinia Rzecznik nie jest wiążąca dla TSUE, ale będzie wzięta pod uwagę przy wydawaniu wyroku przez TSUE w tej sprawie.

#Vat #tsue #opinia #rzecznik #splitpayment #upadłość #syndyk