TSUE: organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi mogą świadczyć czynności opodatkowane VAT
W wyroku z dnia 4 lipca 2024 r. C-179/23 TSUE stwierdził, że organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi świadczy usługi opodatkowane VAT jeżeli, rozdziela i wypłaca podmiotom praw wynagrodzenia należne im od określonych użytkowników, a po drugie, potrąca od tych wynagrodzeń prowizję za zarządzanie należną jej od tych podmiotów praw i przeznaczoną na pokrycie kosztów wynikających z tej działalności.
Spis treści:
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rumuńskiej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi działającej w formie stowarzyszenia artystów wykonawców (dalej: „Organizacja”). Jej celem jest w szczególności pobieranie i rozdział wynagrodzeń należnych artystom wykonawcom od użytkowników świadczonych przez nich usług artystycznych. Otrzymuje ona z tego tytułu prowizję za zarządzanie w celu pokrycia kosztów działalności, która to prowizja jest potrącana z tych wynagrodzeń.
Organizacja zaskarżyła do rumuńskiego sądu rumuńskie przepisy stosownie do których prowizje za zarządzanie potrącane przez te organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi wynagrodzeń artystów podlegają VAT.
Sprawa trafiła do TSUE, który miał odnieść się do pytania czy działalność organizacji zbiorowego zarządzania, a mianowicie pobieranie, rozdział i wypłata wynagrodzeń, w zamian za którą to działalność organizacje te pobierają prowizję, stanowi wobec podmiotów praw autorskich i praw pokrewnych świadczenie usług opodatkowane VAT.
Stanowisko TSUE
TSUE stwierdził, że w kontekście ustalenia czy organizacja zarządzająca prawami prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT bez znaczenia jest okoliczność, że dana organizacja zbiorowego zarządzania jest stowarzyszeniem o celu niezarobkowym, ponieważ prowizja za zarządzanie ma na celu jedynie pokrycie wydatków tego stowarzyszenia. Zgodnie bowiem z dyrektywą VAT podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie i niezależnie działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
Dlatego też transakcje obejmujące zbiorowe zarządzanie należy uznać za odpłatne świadczenie usług podlegające VAT.
W ocenie TSUE pobieranie wynagrodzeń dla artystów za odpowiednią prowizją przez organizację zarządzania prawami będzie podlegać VAT także wtedy, gdy pobiera ona wynagrodzenia za czynności artystów niepodlegające VAT. Fakt, że czynność organizacji zarządzania prawami jest pomocnicza w stosunku do czynności artysty niepodlegającej VAT nie oznacza, że także czynność wykonywana przez organizację będzie poza zakresem opodatkowania VAT.
