UE chce uprościć przepisy o pomocy publicznej – otwarte konsultacje także dla polskich firm

Komisja Europejska (dalej jako: „KE”) pracuje nad złagodzeniem przepisów dotyczących pomocy publicznej, w tym zmianami w kluczowym rozporządzeniu GBER (651/2014/UE). Przedsiębiorcy, samorządy i eksperci – również z Polski – mają czas do 6 października na przesyłanie swoich opinii w ramach trwających konsultacji publicznych. Wśród planowanych ułatwień znajdą się również rozwiązania dla branży zbrojeniowej oraz farmaceutycznej, ale także wsparcie dla innych strategicznych sektorów unijnej gospodarki.

Jaki jest cel zmian?

Celem rewizji GBER jest ograniczenie formalności oraz wsparcie inwestycji, przy zachowaniu uczciwej konkurencji na wspólnym rynku. Teresa Ribera Rodriguez, komisarz ds. konkurencji, zachęca wszystkie zainteresowane strony – zarówno instytucje, jak i przedsiębiorców – do udziału w ankiecie dostępnej na stronie KE.

Czym jest GBER?

Rozporządzenie GBER obowiązuje od 2014 roku, a w 2023 roku przeszło istotną nowelizację. Definiuje ono przypadki, w których pomoc publiczna jest zgodna z zasadami unijnego rynku i może być udzielana bez uprzedniej zgody KE. Dzięki temu państwa członkowskie mogą szybciej wspierać określone działania – np. badania, efektywność energetyczną, cyfryzację, MŚP i start-upy. Obecnie w ten sposób realizowane jest około 70% wszystkich programów pomocowych.

Wsparcie dla kilku kluczowych sektorów gospodarki

Komisja Europejska planuje uproszczenia dla inwestycji w sektorze obronnym, m.in. przez skrócenie procedur uzyskiwania zezwoleń na projekty zbrojeniowe do 60 dni. Każdy kraj UE ma powołać specjalny punkt kontaktowy dla podmiotów zainteresowanych Europejskim Funduszem Obronnym. Ułatwienia mają objąć także ukraińskie firmy uczestniczące w projektach zbrojeniowych.

Jednocześnie przegląd GBER ma objąć również szersze sektory gospodarki. KE zapowiedziała, że planowane zmiany będą wspierać zieloną i cyfrową transformację, rozwój infrastruktury energetycznej i komunikacyjnej, badania i rozwój oraz innowacje. Ułatwienia mają być też przewidziane dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, które często zmagają się z ograniczeniami administracyjnymi i dostępem do środków publicznych. Celem jest umożliwienie szybszego wdrażania projektów proinnowacyjnych, ekologicznych i wspierających konkurencyjność na jednolitym rynku UE.

Polska odpowiada na zmiany

Polski rząd przygotowuje własne działania dostosowujące do nowych ram. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej zaproponowało zmiany w programie FENG 2021–2027 (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki). Chodzi m.in. o zniesienie zakazu przyznawania wsparcia finansowego dla działalności związanej z bronią i amunicją oraz biotechnologiami wykorzystywanymi w produkcji leków o działaniu narkotycznym. Dzięki temu więcej firm – w tym dostawców leków i amunicji – będzie mogło ubiegać się o wsparcie z programu FENG, którego budżet wynosi blisko 8 mld euro.