Usługi ciągłe – przyjęte okresy rozliczeniowe

1. Zasady ogólne

Zgodnie z art. 19a ust. 3 ustawy o VAT: Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT jeżeli przed wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4.

Ustawodawca w art. 19a ust. 3 ustawy o VAT wprowadza zatem fikcję wykonania usługi w pewnych momentach, gdzie datą wykonania usługi i powstania obowiązku podatkowego jest upływ okresu, do którego odnoszą się ustalone płatności lub rozliczenia. Dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku usług ciągłych, istotne jest zatem ustalenie upływu terminów płatności lub rozliczeń dla danej usługi.

2. Okres rozliczeniowy

W efekcie w przypadku usług ciągłych strony mają dużą swobodę w ustalaniu okresów rozliczeniowych, które determinują moment powstania obowiązku podatkowego w VAT. Co ważne:

• Okres rozliczeniowy nie musi odpowiadać kalendarzowemu miesiącowi – może być krótszy (np. 10 dni) lub dłuższy (np. 45 dni).
• Nie musi to być też „pełna jednostka czasu” – dopuszczalne są niestandardowe okresy, np. 22-dniowe, 17-dniowe itp., o ile wynikają z umowy między stronami.
• Jedynym ograniczeniem jest długość okresu rozliczeniowego – nie może on przekraczać jednego roku. Jeśli okres rozliczeniowy jest dłuższy niż 12 miesięcy i w jego trakcie nie upływa termin płatności ani koniec okresu, to uznaje się, że usługa została wykonana na koniec każdego roku kalendarzowego – i wtedy też powstaje obowiązek podatkowy.

Opisana zasada nie ma oczywiście zastosowania, jeśli dla danego rodzaju usług przewidziano szczególne zasady ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego. W takim przypadku stosuje się regulacje szczególne, które mają pierwszeństwo przed ogólną zasadą dla usług ciągłych.